Post-Audio Goes Skûtsjesilen
Zeeuwen hebben de Deltawateren. Friesland heeft met de Friese meren ook goud in handen. Hoogtepunt in dat decor is elk jaar weer het kampioenschap Skûtsjesilen. Klassieke vrachtschepen, omgebouwd tot ware zeilracers. En laat nou net een Zeeuws bedrijf al 21 jaar dit zeilfeest in Friesland van geluid voorzien. Zodat al die tienduizenden mensen in het publiek live en zonder afleiding de strijd nauwgezet kunnen volgen. Een terugblik met de Nestor van het walcommentaar Henk Doevendans.
Sinds de 19e eeuw
Elk jaar houden imposante zeilschepen van de Bruine Vloot - de Skûtsjes - elf finalewedstrijden op de Friese wateren, met maar één doel: het Kampioenschap van de Sintrale Kommisje Skûtsjesilen (SKS). Het evenement trek jaarlijks tienduizenden fans en toeristen. Imposante grote vrachtschepen, waar al sinds de negentiende eeuw mee werd gezeild door schippers die zonder vracht met zeilwedstrijden toch geld konden verdienen. Anno nu is bovenal de titel de hoofdprijs. Elk jaar weer die spanning. Wordt het Heerenveen of Leeuwarden, of toch Earnewâld of Drachten?
Sinds 1990
Eigenaar van Post-Audio Michel Kamphuis is vooral met de toekomst bezig. Hij zit aan tafel en bespreekt met een van zijn medewerkers een evenement dat later die week plaatsvindt. Met een A4 layout van de ruimte op papier en een balpen is het plan van aanpak snel gemaakt. Het call sheet (wat komt waar?) voor een Open dag in Vlissingen-Oost wordt afgerond. Even tijd voor zijn kijk op het Friese avontuur in aantocht. Kamphuis is er in eerste instantie vrij koel onder. Maar kent zijn klassiekers. Voorganger de heer Post was sinds de start van het zogeheten walcommentaar betrokken bij het Skûtsjesilen. Al sinds 1990 dus. En het bevalt van twee kanten, zo blijkt. Post Audio heeft als een van de weinige Licht & Geluid specialisten in Nederland een 100 Volt omroepsysteem. Dat biedt organisatoren van erg grote bijeenkomsten de mogelijkheid om over meerdere kilometers het geluid duidelijk en vooral direct aan te bieden. Maar daar komt wel het een en ander bij kijken. Het Goese bedrijf beschikt bijvoorbeeld over onderwaterlijnen en de techniek om ook live audio en video op internet aan te bieden. Klaar voor een mooie avontuur in Friesland.
Provincie in de ban
Elf wedstrijddagen op tien verschillende locaties in Friesland, met als organisator de SKS. De slotdag vindt altijd plaats op het Sneekermeer. Iedereen die ook maar iets voor het zeilen voelt, volgt de strijd tussen de oude vrachtschepen op de voet. Skûtsjesilen staat voor wedstrijdzeilen met oude vrachtschepen. Met ‘platbodems’ die rond de eeuwwisseling werden gebouwd om turf, mest en andere lading tot bij de boerderijen te brengen. Op de website van de Sintrale Kommisje Skûtsjesilen staan alle winnaars sinds 1945, met het icoontje van de plaats van herkomst erachter. Deze symbolen zijn ook terug te vinden op de grote bruine zeilen op de schepen. Zodat het massaal toegestroomde publiek meteen weet en ziet wie er voorop gaan in de strijd. Maar daar houdt het nietop. En daar kan Henk Doevendans (63) over meepraten. Letterlijk en figuurlijk. Dit jaar zal, sinds 1992, de eerste keer worden dat hij langs de kant staat en luistert naar de nieuwe wedstrijdcommentator van de 11 finales Skûtsjesilen. Hij deed het 19 jaar en weet hoe belangrijk het is om - vaak uitgespreid over kilometerslange dijken - het wedstrijdgeluid goed in de oren van het massaal toegestroomde publiek af te leveren.
Walcommentaar
Henk Doevendans – ANP regiocorrespondent SW-Fryslân, alleskunner van de Sneker Internetkrant en schrijver van watersport- en gedenkboeken - weidt uit over de wedstrijdverslagen: "De voorbereiding voor het walcommentaar zat met name in de wisselingen binnen de schippersgelederen; een nieuwe schipper op een skûtsje betekende een ander verleden wat prestaties betreft. De rest was onderhand routine, ook al omdat je al zoveel jaren samenwerkt. En op het water zelf hadden we altijd een half uur voor de startcontact via de zender om te kijken of alles werkte en om de procedure van aankondigen , muziek draaien en verdere zaken door te nemen. Maar na een paar dagen was dat gesneden koek." Doevendans blijft nuchter, maar kijkt tevreden terug. “We werkten samen op basis van gelijkheid. De verslaggever was niet belangrijker dan de techneut en omgekeerd. Ik was afkomstig uit de radiowereld. Als redacteur/verslaggever bij een regionale omroep was je ook wel wat bekend met technische kant van radio maken. Toen ik in 1992 de samenwerking met de Zeeuwen van Post Audio startte, kon ik zelfs over technische zaken makkelijk met de mannen communiceren. Ik heb het walcommentaar altijd als een soort van radio-uitzending beschouwd."
Goes - Grou
Kamphuis stuurt in juli dit jaar voor de negentiende keer zijn in Friesland overbekende geluidswagen naar het Noorden. Met een selecte groep ervaren geluidstechnici wordt het dan even flink doorpakken. Elk jaar weer de spanning om een foutloos kampioenschap te verzorgen. Kamphuis: “Het is elk jaar weer een hoogtepunt in de volle agenda. We zouden het voor geen goud willen missen.”
Legende
Skûtsjesilen-veteraan Henk Doevendans is in Friesland een legende vanwege zijn oprechte manier van verslaggeving en kennis van het spelersveld. Wat doen de schippers? Hoe gaat het met de skûtsjes? Hij sluit af met een duim omhoog vanuit Friesland. “PostAudio is een van de weinige bedrijven in Nederland die op deze wijze verslaggevers kan ondersteunen met kwalitatief goed materiaal. Ik ben altijd geïmponeerd geweest dat ze met een bak van een zender over kilometers afstand zo'n voortreffelijk geluid naar het publiek aan wal kon verzorgen. En dat je op sommige plaatsen je eigen stem met seconden vertraging van de vast wal hoorde terugkaatsen. Top!"
Tekst: Ruud Jobse
Zaterdag 30 juli 2011 t/m vrijdag 12 augustus 2011 gaat het los in Friesland. ‘Bij de Tijnje’ in Grou is dit jaar startplek nummer één in een reeks van 11 wedstrijden. Zie www.skutsjesilen.nl voor alle data en verdere details. Voor meer info over Henk Doevendans, zie www.henkdoevendans.nl
Foto: Friesland-holland-nieuws.nl
Rechten foto's bij Post Audio Company of de fotograaf.
